PL logo EN
Szukaj |
Film konkursowy
Teaser 10 IN OUT FESTIVAL 2016
Reż. Studio Botak

Czytaj więcej
Wykład Z. Cielątkowskiej O współczesnych związkach sztuki z teatrem, ciałem i performance / ŁAŹNIA 1
Łaźnia 1 na Dolnym Mieście
 
„Każdy Obraz jest obrazem ciała. Każda praca sztuk wizualnych jest przedstawieniem ciała. Powiedzieć to, znaczy inaczej, że widzimy ciała, nawet jeśli ich nie ma i że tworzenie formy jest do pewnego stopnia tworzeniem ciała ” – pisał James Elkins. 
 
W „Jeziorze” (2016) w reżyserii Yany Ross jedna z centralnych postaci – czego nie ma w oryginalnym tekście dramatu – została stworzona na podobieństwo rosyjskiego artysty Petra Pavlensky’ego znanego ze swoich akcji w miejscach publicznych. Pomysł na tę analogię może budzić spore wątpliwości, podobnie jak nagość nieustannie widoczna, a jednak niezauważalna, wpisana w konsekwencje takiego zabiegu. W „Carycy Katarzynie” (2013) w reżyserii Wiktora Rubina tytułowa bohaterka w pewnym monecie nakłada na siebie skrzynkę z otworami przez które można dotknąć jej nagich piersi i przemierza przez widownię zachęcając do tego gestu wybrane osoby. Podobnie w 1968 roku zachęcała Valie Export w swoim ikonicznym już performance TOUCH and TAP Cinema. Na ile ten cytat sprzed prawie połowy wieku wydaje się uprawniony i czy znaczenia tego gestu są wciąż takie same? Z kolei w spektaklu-widowisku Cezarego Tomaszewskiego będącego zabawą w cytaty, zapożyczenia i żarty z awangardy i współczesności „Nie ma tego złego, co by ładnie nie wyszło. Widowisko” (2014) jeden z aktorów próbuje odtworzyć „Open Book” Vito Acconciego (1974) – osiągając podobny efekt znany z oryginału.  
Wymienione powyżej przykłady nawiązań do konkretnych performance’ów skłaniają do kilku pytań; na ile współczesny teatr korzysta z historii i współczesności sztuki? Na ile te nawiązania zwłaszcza do performance – w obliczu zmieniających się koncepcji cielesności i podmiotowości wydają się trafne? Kiedy w ramach cyklu RE//MIX Komuna/Warszawa przypominała w „Paradise Now” (2015) jeden z ważniejszych „teatrów” dla sztuk wizualnych  – The Living Theatre, nasuwało się skojarzenie z tezą Amelii Jones wyrażoną w Self/Image : współcześnie nie wiemy jak żyć bez wyobrażenia siebie jako obrazu. 
Dawna przestrzeń została niewątpliwie zapisana. Współcześnie ciało – zwłaszcza nagie – nie odwołuje się do obecności tylko jej braku – obrazu. Czy przypadkiem ciało, które w pierwszych performance’ach wydawało się uparcie, uporczywie, drażniąco i przeszkadzająco obecne, współcześnie nie jest tylko dziwnie, uparcie, uporczywie, drażniąco i nieprzeszkadzająco milczące? 
Czytaj więcej
Ludzie
  • Krzysztof Garbaczewski
    Krzysztof Garbaczewski – reżyser teatralny, scenograf. Tworzy na pograniczu teatru i sztuk wizualnych, a jego spektakle są często określane mianem instalacji. Ostatni zrealizował m.in. Hamleta w Narodowym Starym Teatrze oraz  Burzę w Teatrze Polskim we Wrocławiu; wcześniej we Wrocławiu zrealizował też Kronosa na podstawie Dzienników Witolda Gombrowicza.
    Czytaj więcej
  • Jill Godmilow
    Jill Godmilow jest producentką i reżyserką filmów niezależnych. Jej najważniejsze dzieła to post-realistyczny dokument o rozkwicie Solidarności pt. „Daleko od Polski” (1984); „Czekając na księżyc” (1987), feministyczno-modernistyczna fabuła o związku dwóch pisarek: Alice B. Toklas i Gertrude Stein; „Roy Cohn/Jack Smith” (1995), kinowa adaptacja sztuki teatralnej autorstwa performera Rona Vawtera; „Czego uczy Farocki”, replika i komentarz do dokumentu autorstwa niemieckiego filmowca Haruna Farockiego z 1969 r., który opowiada o produkcji napalmu B podczas wojny w Wietnamie; a ostatnio 6-godzinne archiwum DVD zatytułowane „(Skondensowane) archiwum Lear ‘87”, opowiadające o przygotowaniach do wystawienia odwróconej pod względem płci wersji „Króla Leara” przez znaną nowojorską trupę teatralną Mabou Mines. Godmilow jest m.in. stypendystką Fundacji Guggenheima i Fundacji Rockefellera, a jej praca została uhonorowana nominacją do Oskara, zaproszeniem na Whitney Biennale i pierwszą nagrodę na Festiwalu Sundance. W 2003 r. jej film „Antonia: Portret kobiety” znalazł się w prestiżowym Krajowym Rejestrze Filmowym prowadzonym przez Bibliotekę Kongresu. Jil Godmilow niedawno zakończyła dwudziestoletnią karierę wykładowcy produkcji filmowej i studiów krytycznych na Wydziale Filmu, Telewizji i Teatru Uniwersytetu Notre Dame.
    Czytaj więcej
  • Zorka Wollny
    Artystka i kompozytorka. Jej performansy muzyczne oraz teatralne powstają w ścisłej relacji do architektury, a realizacje pokazywane są zarówno w kontekście sztuki współczesnej, teatru (Festiwal Teatralny Malta w Poznaniu, Festiwal Szekpirowski w Gdańsku) jak i muzyki współczesnej (CTM Festival w Berlinie, Festiwal Warszawska Jesień, Jazz&Experimental Music from Poland Istanbul-Londyn, Audio Art Festival). Pracuje na Akademii Sztuki w Szczecinie. Mieszka w Berlinie. 
    Czytaj więcej
Festival IN OUT
10 IN OUT FESTIVAL 2016 Teatralność / Theatricality 
Eksperymenty / Wideo / Dokumenty / Animacje 
 
Festiwal In Out jest cyklicznym projektem Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia organizowany od 2005 roku. W 2015 roku CSW Łaźnia planuje jego jubileuszową 10 już edycję poświęcić tematowi "teatralność". Celem Festiwalu jest przyjrzenie się czym jest teatr i teatralność dla twórców wizualnych, a czym wideo i filmy dla twórców teatralnych. Jak zmienia się funkcja teatru w polu oddziaływania nowych mediów? Czy i w jaki sposób strategie teatralne pracują w zetknięciu z innymi mediami? A także: w jaki sposób można teatralizować sztukę wideo? W ramach Festiwalu organizowany jest otwarty, międzynarodowy konkurs na najlepsze: prace wideo, eksperymenty, animacje, dokumenty. Konkurs jest dwuetapowy a artyści z Polski i zagranicy wyłonieni w I etapie są zapraszani na Festiwal do Gdańska a ich prace prezentowane podczas przeglądów oraz wystawy w dwóch budynkach CSW Łaźnia 1 i 2. Oficjalne ogłoszenie konkursu nastapi wkrótce.
 
W ramach Festiwalu odbędą się również wykłady, przeglądy filmów, czytanie performatywne i koncert.
 
 
Teatr może dziś uchodzić za medium anachroniczne. Wypchnięty z głównego obiegu przez media lepiej naśladujące rzeczywistość – najpierw przez film, potem przez telewizję – teatr może dziś uchodzić za synonim sztuczności czy konwencjonalności. Starsze media jednak nie giną; w ogóle nie ma mowy o wypieraniu jednych przez drugie, bo przecież w pejzażu medialnym wszystkie one funkcjonują we wzajemnych relacjach, żywiąc się sobą nawzajem. Te starsze dodatkowo zostają zwolnione z pędu naśladowczego, mogą więc pełnić funkcję krytyczną względem tych nowszych. Coś, co w kinie uchodzi za błąd, w teatrze może mieć potencjał wywrotowy: rozbija kinową iluzję, psuje gładką opowieść, nie daje się wciągną ć, ciągle pokazując, że to tylko gra pozorów, że to tylko na niby. Że to tak naprawdę kino w pogoni za hiperrealnością nas mami. Choć to jednak cielesność i nażywość powinny być górą, to jednak daleko bardziej ulegamy obrazowi – „film wygrywa w tej rywalizacji właśnie ze względu na potrzebę bliskości i intymności u odbiorcy” – pisał Philip Auslander ("Liveness: Performance in a Medialized Culture", Taylor Francis elibrary, 2012). Ale też nowe media pozwalają tym starszym rozpocząć nowe życie. Na tym z grubsza polega istota procesu remediacji (zob. Zob. Jay David Bolter, Richard Grusin, "Remediation: Understanding New Media", The MIT Press, Cambridge London 2000). W gruncie rzeczy teza Boltera i Grusina rozwija dobrze znane twierdzenie Marshalla McLuhana, że przekaźnik jest przekazem, a treścią dowolnego środka przekazu jest zawsze inny środek przekazu. Proces remediacji trwa nieustannie, a praktyki wytworzone przez jedne media przenoszą się na inne. Dotyczy to zarówno odbioru, jak i sposobów obchodzenia się z nowymi mediami. Nawyki wytworzone przez starsze media przenoszą się na nowe (zob. Siegfried Zielinski, "Archeologia mediów: o głębokim czasie technicznie zapośredniczonego słuchania i widzenia", przeł. Krystyna Krzemieniowa, Oficyna Naukowa, Warszawa 2010). Teatr w Polsce co najmniej od kilku sezonów wykorzystuje strategie wideo, filmu i nowych mediów wmontowując je w spektakle. Od Krystiana Lupy i jego Factory 2 po spektakle Krzysztofa Garbaczewskiego twórcy teatralni chętnie ujawniają swoje fascynacje innymi mediami, dając pożywkę teoretykom piszącym o wzajemnym współistnieniu różnych mediów. Przy czym należy wyraźnie zauważyć, że w spektaklach, o których mowa nie chodzi jedynie o wykorzystanie „estetyki nowych mediów”; są one organicznie związane z teatralnym medium: twórcy teatralni problematyzują obecność innych mediów, pozwalając tym samym teatrowi ujawnić swoją funkcją krytyczną. Chodzi o teatr, lecz także o teatralność jako medium. Ono z kolei – jak pisał Samuel Weber ("Teatralność jako medium", przeł. Jan Burzyński, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2009) – „nie konkretyzuje się w indywidualnych, zawartych w sobie i znaczących dziełach, ale raczej w sztukach teatralnych, które nigdy nie zbierają się wspólnie, by uformować zwartą w sobie całość, lecz pozostają wierne swojej nazwie: sztuki, fragmenty, kawałki. Nieredukowalnie fragmentaryczny charakter medium teatralnego – czyli teatru jako medium – predestynuje je do tego, aby coraz wyraźniej wyłaniało się jako paradygmat sytuacji nowoczesnej”. Teatralność wyznacza więc perspektywę pęknięcia, zerwania z fabularną ciągłością na rzecz fragmentaryczności. Teatr testuje więc strategie wizualne. Stare medium wchłania nowsze. Czy można jedna sytuację odwrócić? Wprowadzanie starszych mediów w pole oddziaływania nowszych również budzi napięcia. Czym zatem mogą być teatr i teatralność dla wideo artu i dla twórców wizualnych? Jak zmienia się funkcja teatru w polu oddziaływania nowych mediów? Czy i w jaki sposób strategie teatralne pracują w zetknięciu z innymi mediami? A także: w jaki sposób można teatralizować sztukę wideo?
 
 
Kuratorzy 10 IN OUT FESTIVALU 2016
 
Jolanta Woszczenko, kuratorka, historyczka, obecnie doktorantka Uniwersytetu Gdańskiego, pisze prace na temat filmu eksperymentalnego i wideo. Z IN OUT FESTIVALEM związana od 2009 roku, od 2012 roku jako jego kuratorka. W CSW Łaźnia prowadzi również cykl Parakino, comiesięcznych przeglądów i spotkań z artystami i kuratorami z Polski i zagranicy z zakresu filmu eksperymentalnego i sztuki wideo. 
 
Piotr Morawski – kulturoznawca, historyk kultury. Pracuje w redakcji „Dialogu” i w Instytucie Kultury Polskiej na Uniwersytecie Warszawskim; współpracuje z Instytutem Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego, ostatnio przy projekcie „Teatr publiczny. Przedstawienia” oraz przy tworzeniu elektronicznej encyklopedii teatru polskiego. Zajmuje się kulturową historią widowisk. Pisuje też o teatrze współczesnym oraz jego społecznych i kulturowych uwikłaniach.Ostatnio wydał Ustanawianie świętości. Kulturowa historia angielskich widowisk religijnych w XVI wieku (Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2015).
 
 
Czytaj więcej
Następna edycja za:
-68 dni
Festival in out in news